Wyjątkowo odległa gromada galaktyk

31 sierpnia 2016, 10:43

Dzięki Chandra X-ray Observatory i innym teleskopom odkryto rekordowo odległą od Ziemi gromadę galaktyk. CL J1001+0220 znajduje się w odległości około 11,1 miliarda lat świetlnych od naszej planety



Siwizna i czerniak to różne skutki reakcji tych samych komórek na stres

21 października 2025, 13:35

Czy siwe włosy i nowotwór skóry – czerniak – mogą mieć ze sobą coś wspólnego? Jak najbardziej. Uczeni z Uniwersytetu Tokijskiego wykazali właśnie, że oba te zjawiska to skutek różnej reakcji komórek macierzystych melanocytów na uszkodzenia DNA. Komórki te, w przypadku uszkodzenia materiału genetycznego, mogą albo różnicować się i wytwarzać pigment tylko do wyczerpania swoich możliwości, co prowadzi do posiwienia włosów, albo nadal się dzielić, co może doprowadzić do utworzenia guza nowotworowego.


Płodne świergotanie

3 grudnia 2009, 09:49

Samice pand wielkich (Ailuropoda melanoleuca) są płodne przez zaledwie kilka dni raz w roku. By samce nie przegapiły tego ważnego momentu, panie informują o swojej gotowości do rozmnażania za pomocą charakterystycznych świergoczących nawoływań.


Bakterie związane z zatruciem przyczyniają się do choroby Leśniowskiego-Crohna?

10 października 2016, 10:21

Osoby, których przewód pokarmowy jest w momencie ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego skolonizowany pewną bakterią, mogą być bardziej zagrożone chorobą Leśniowskiego-Crohna (ChLC).


Na MIT odmłodzili układ odpornościowy myszy

30 grudnia 2025, 10:35

W miarę jak się starzejemy, nasz układ odpornościowy działa coraz gorzej. Wytwarza mniej limfocytów T, nie reaguje na zagrożenia równie szybko co wcześniej. Stajemy się bardziej podatni na infekcje. Naukowcy z MIT oraz Broad Institute znaleźli na to sposób. Nauczyli się programować komórki wątroby tak, by tymczasowo poprawiały funkcjonowanie limfocytów T. To programowanie kompensuje związaną z wiekiem słabsza pracę grasicy, w której normalnie limfocyty dojrzewają.


Wydobyto kości Caravaggia

22 grudnia 2009, 12:34

Włoscy naukowcy wydobyli w poniedziałek (21 grudnia) kości, które najprawdopodobniej należą do renesansowego malarza Caravaggia. Znajdowały się one w małej kaplicy w miejscowości Porto Ercole. Badacze chcą zdobyć więcej informacji na temat przyczyny zgonu mistrza i przenieść jego szczątki w godniejsze miejsce.


Usunięcie białka przywraca wrażliwość na insulinę

7 listopada 2016, 11:29

Usuwając pewne białko - galektynę-3 (Gal3), naukowcy ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego odwrócili w modelu mysim insulinooporność i nietolerancję glukozy.


Endometrioza jest „wdrukowywana” już w życiu płodowym?

3 marca 2026, 10:01

Dewastująca zdrowie i życie endometrioza, zwana „chorobą tysiąca hipotez”, dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym. Polega na obecności tkanki endometrium poza jamą macicy — najczęściej w jajnikach, jajowodach lub otrzewnej. Powoduje przewlekły ból, problemy z płodnością i znacznie obniża jakość życia. Ostatnio powiązano ją z występowaniem 661 innych chorób. Mimo że choroba znana jest od dziesięcioleci, jej przyczyny do dziś nie są w pełni wyjaśnione.


Bieganie powiększa mózg

19 stycznia 2010, 12:21

Neurolodzy z Uniwersytetu w Cambridge wykazali we współpracy z amerykańskim Narodowym Instytutem Starzenia, że bieganie stymuluje mózg do wytwarzania istoty szarej, co zwiększa zdolności poznawcze jednostki. Zaledwie parę dni joggingu oznacza pojawienie się setek tysięcy nowych neuronów, nic więc dziwnego, że ludzie potrafią sobie lepiej przypominać fakty z przeszłości, nie myląc ich ze sobą (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Manta jest także drapieżnikiem głębinowym

7 grudnia 2016, 10:35

Dotąd wiadomo było, że manty (diabły morskie) żywią się powierzchniowym zooplanktonem. Najnowsze badania wykazały jednak, że są one również głębinowymi drapieżnikami. Odkrycie to ma kluczowe znaczenie dla ochrony tego gatunku.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk